علائم عفونت زخم دیابتی؛ نشانههای هشداردهنده و زمان مراجعه به پزشک
چند ماه پیش، یک بیمار میانسال دیابتی، با همسرش به کلینیک ما آمد. یک زخم کوچک روی انگشت پایش، که بهخاطر کاهش حس درد (نوروپاتی) متوجه آن نشده بود، حالا به زخم عمیق با ترشحات سبز-زرد تبدیل شده بود و در آستانه بستری شدن و حتی خطر قطع عضو بود. این تجربه نشان میدهد که تأخیر در تشخیص و اقدام میتواند عواقب جدی داشته باشد. در این مقاله، شما را با علائم عفونت زخم دیابتی و انواع و روشهای پیشگیری و درمان زخم پای دیابتی آشنا میکنم تا بتوانید سریعتر نشانههای مشکلساز را بشناسید و اقدامات لازم را انجام دهید.

بیمار مراجعه کننده به کلینیک فرسام با عفونت شدید
زخم پای دیابتی، هر نوع آسیب پوستی است که در افراد مبتلا به دیابت ایجاد میشود. هنگامی که باکتریها به این زخم نفوذ کرده و شروع به تکثیر میکنند، اصطلاحاً عفونت زخم دیابتی رخ میدهد. این وضعیت یک تهدید جدی است زیرا ترکیبی از عوامل زیر، بهبودی را بسیار دشوار میکند:
-
نوروپاتی: کاهش حس درد که باعث میشود زخمها دیرتر کشف شوند.
-
آسیب عروقی: کاهش جریان خون (ایسکمی) که رسیدن اکسیژن، مواد مغذی و سلولهای ایمنی را به ناحیه زخم مختل میکند.
-
هایپرگلیسمی: قند خون بالا، که سیستم ایمنی بدن را تضعیف کرده و محیط مناسبی برای رشد سریع باکتریها فراهم میسازد.
تشخیص زودهنگام علائم عفونت زخم دیابتی، کلید اصلی برای جلوگیری از پیشرفت آن به سمت عوارض جدیتر مانند استئومیلیت (عفونت استخوان) یا سپسیس (عفونت خون) است.
انواع عفونت زخم دیابتی
عفونتهای زخم دیابتی بر اساس شدت و عمق درگیری بافت، به طور تخصصی طبقهبندی میشوند تا نوع درمان مشخص گردد.
| نوع عفونت | مشخصات اصلی | خطر و زمان مراجعه |
| عفونت خفیف (سطحی) | محدود به پوست و بافتهای نرم سطحی. معمولاً قرمزی (اریتم) کمتر از 2 سانتیمتر اطراف زخم وجود دارد. | نیاز به مراجعه سریع به کلینیک زخم و شروع آنتیبیوتیکهای خوراکی. |
| عفونت متوسط | گسترش اریتم بیش از 2 سانتیمتر. وجود چرک یا ترشحات بدبو. عفونت به ساختارهای عمیقتر مانند تاندون یا ماهیچه نرسیده است. | مراجعه فوری به پزشک. اغلب نیاز به تخلیه (دبریدمان) و آنتیبیوتیک درمانی جدیتر است. |
| عفونت شدید (تهدیدکننده اندام) | همراه با علائم عمومی (سیستمیک) مانند تب، لرز، بیحالی، افزایش قند خون غیرقابل کنترل، یا تشخیص عفونت استخوان (استئومیلیت). | اورژانس پزشکی. بستری شدن فوری در بیمارستان برای درمان وریدی و جلوگیری از قطع عضو. |
Look out for increased redness, swelling, warmth around the wound, and the presence of pus. You might also experience pain that gets worse over time, a bad smell, or even a fever. If you notice any of these signs, it is advisable to consult a healthcare professional.چطور بفهمم یک زخم بهطور شدید عفونی شده است؟به قرمزی، تورم، گرما در اطراف زخم و وجود چرک دقت کنید. ممکن است درد نیز داشته باشید که با گذر زمان شدیدتر میشود، بوی بد حس کنید یا حتی تب پیدا کنید. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، توصیه میشود با یک متخصص بهداشت و درمان مشورت کنید.

علائم عفونت زخم دیابتی
باید همیشه هوشیار باشید، زیرا نبود درد به معنای نبود مشکل نیست. اصلیترین علائم عفونت زخم دیابتی به دو دسته موضعی و عمومی تقسیم میشوند که باید در هر معاینه روزانه مد نظر قرار گیرند.
1. نشانههای موضعی (در اطراف زخم)
این علائم مستقیماً در محل زخم و بافتهای اطراف آن ظاهر میشوند:
-
افزایش قرمزی یا اریتم: قرمزی پوست اطراف زخم که به سرعت گسترش مییابد (یک نشانگر اصلی).
-
گرما و تورم: افزایش حرارت ناحیه اطراف زخم و سفت شدن بافت زیرین.
-
ترشحات چرکی و تغییر رنگ: وجود ترشحات غلیظ، کدر، زرد، سبز یا قهوهای. این ترشحات حاوی باکتریهای مرده و سلولهای ایمنی هستند.
-
بوی نامطبوع (Foul Odor): بوی شدید و زننده که میتواند نشاندهنده فعالیت باکتریهای خاص، به ویژه باکتریهای بیهوازی، باشد.
-
نکروز (سیاه شدن): تغییر رنگ زخم یا پوست اطراف به رنگ سیاه یا خاکستری، که نشاندهنده مرگ بافت (گانگرن) است و فوریت پزشکی دارد.
2. نشانههای سیستمیک (هشداردهنده خطر جدی)
ظهور این علائم یعنی عفونت در حال انتشار به کل بدن است و نیاز به مداخله فوری پزشکی دارد:
-
تب و لرز: افزایش ناگهانی دمای بدن بالاتر از ۳۸ درجه
-
افزایش ناگهانی و غیرقابل کنترل قند خون: حتی با وجود تزریق انسولین یا مصرف دارو، سطح قند خون همچنان بالا میماند.
-
بیحالی، ضعف و خستگی مفرط.
-
تند شدن ضربان قلب (تاکیکاردی) و تنفس.
زمان مراجعه به پزشک:
هرگاه قرمزی یا تورم اطراف زخم پای دیابتی در حال گسترش باشد، یا ترشحات چرکی و بوی بد از زخم مشاهده شود، باید در عرض 24 تا 48 ساعت به کلینیک تخصصی زخم مراجعه کنید.

پیشگیری از عفونت زخم دیابتی
پیشگیری، خط مقدم دفاع شما در برابر عوارض جدی دیابت است. با اجرای روزانه این نکات، میتوانید خطر بروز علائم عفونت زخم دیابتی را به حداقل برسانید:
-
کنترل قند خون: کنترل سختگیرانه قند خون مهمترین اقدام پیشگیرانه است.
-
معاینه روزانه پا: هر روز پاهای خود را از نظر وجود بریدگی، تاول، قرمزی، ورم یا ترک بین انگشتان با دقت بررسی کنید. از آینه استفاده نمایید.
-
شستشو و خشکی: پاها را روزانه با آب ولرم بشویید و سپس کاملاً خشک کنید، بهویژه بین انگشتان.
-
کفش و جوراب مناسب: همیشه کفشهای راحت و طبی بپوشید و قبل از پوشیدن، داخل آن را چک کنید. از جورابهای نخی، بدون درز و تمیز استفاده کنید.
-
مراقبت حرفهای از ناخن: ناخنهای پا را به صورت صاف بگیرید و از بریدن پینهها و میخچهها توسط خودتان پرهیز کنید. به طور منظم به کارشناس پودولوژی مراجعه کنید.
درمان عفونت زخم دیابتی
درمان موفقیتآمیز علائم عفونت زخم دیابتی نیازمند یک تیم تخصصی و رویکرد جامع است. مراحل کلیدی درمان عبارتند از:
1. دبریدمان تخصصی
حذف سریع و کامل تمام بافتهای مرده (نکروتیک) و آلوده از زخم. این کار برای کاهش بار باکتریایی و ارتقای بهبودی ضروری است و باید توسط کارشناس انجام شود.
2. آنتیبیوتیک درمانی هدفمند
-
انتخاب آنتیبیوتیک بر اساس شدت عفونت و پس از گرفتن نمونه کشت از زخم و انجام آنتیبیوگرام (برای تعیین حساسیت باکتری به دارو).
-
در موارد شدید، درمان وریدی آنتیبیوتیک در بیمارستان انجام میشود.
3. مدیریت فشار
برداشتن کامل فشار و وزن از روی زخم حیاتی است. این کار با استفاده از روشهای مختلف مانند گچهای تماسی توتال (Total Contact Cast)، یا استفاده از کفشها و بریسهای مخصوص انجام میگیرد.
4. درمانهای کمکی
استفاده از پانسمانهای پیشرفته، مانند پانسمانهای حاوی نقره، فوم، هیدروژل، و در موارد لزوم، تکنیکهای تخصصیتر مانند وکیوم تراپی (NPWT) برای بهبود سریعتر زخم.
فرسام؛ کلینیک زخم در کرج همراه شما در مسیر بهبودی
همانطور که مشاهده کردید، دیابت یک بیماری ساده نیست و علائم عفونت زخم دیابتی میتوانند زندگی شما را به طور جدی تهدید کنند. در مواجهه با این شرایط، زمان، مهمترین عامل است.
کلینیک فرسام با افتخار، یک مرکز تخصصی و مجهز در زمینه ارزیابی، پیشگیری و درمان انواع زخمهای دیابتی است. تیم ما، متشکل از پزشکان مجرب و کارشناسان متخصص زخم، با استفاده از جدیدترین پروتکلهای درمانی، بهترین شانس حفظ پا و بهبودی کامل را برای شما فراهم میکنند. ما از لحظه تشخیص اولین علامت تا مرحله نهایی التیام زخم، در کنار شما هستیم.
اگر کوچکترین نشانهای از علائم عفونت زخم دیابتی در خود یا عزیزانتان مشاهده کردید، تردید نکنید.
-
تماس مستقیم با کارشناسان فرسام: برای دریافت مشاوره فوری و تخصصی و هماهنگی سریعترین زمان مراجعه.
-
ارسال پیام در واتس اپ و دریافت مشاوره رایگان: تصویر زخم خود را ارسال کنید و از کارشناسان ما مشاوره اولیه رایگان بگیرید.
-
رزرو آنلاین نوبت جهت ویزیت حضوری: با ثبت درخواست خود به صورت آنلاین، زمان ویزیت خود را در سریعترین حالت ممکن فیکس کنید.